مراسم بزرگداشت فریدون جیرانی، کارگردان و فیلمنامه‌نویس سینمای ایران، با نمایش فیلم «قرمز» و حضور جمعی از سینماگران و همکاران قدیمی او، در موزه سینما برگزار شد؛ مراسمی که در آن، حاضران ضمن مرور کارنامه هنری این فیلمساز، از نقش تأثیرگذار او در پرداختن به مسائل اجتماعی، به‌ویژه موضوع زنان در سینمای ایران، سخن گفتند.
به گزارش ایسنا، تازه‌ترین برنامه از سلسله نشست‌های «کلاسیک‌های کانون کارگردانان خانه سینما» به بزرگداشت فریدون جیرانی اختصاص داشت. در این برنامه، فیلم سینمایی «قرمز» به نمایش درآمد و تعدادی از هنرمندان و سینماگران درباره جایگاه حرفه‌ای و ویژگی‌های سینمایی جیرانی سخن گفتند.
اصغر نعیمی، کارگردان سینما، در ابتدای برنامه با اشاره به اهمیت سینما و فیلمسازی در زندگی حرفه‌ای جیرانی، اظهار کرد: این فیلمساز همواره پیش از تبدیل شدن برخی موضوعات به دغدغه‌های رایج جامعه، به سراغ آنها رفته است. به گفته نعیمی، توجه به جایگاه زنان در جامعه ایران از جمله موضوعاتی بود که جیرانی زودتر از بسیاری از فیلمسازان دیگر به آن پرداخت و دوربین خود را به سمت زنان و مسائل آنان چرخاند.
نعیمی همچنین با اشاره به شخصیت‌های زن آثار جیرانی، از ماندگاری کاراکترهای زنانه فیلم‌های او یاد کرد و تلاش این کارگردان برای نزدیک کردن مخاطب به سینمایی سالم و تأثیرگذار را از ویژگی‌های مهم کارنامه هنری‌اش دانست. او جیرانی را استعدادیاب و حامی بسیاری از فیلمسازان معرفی کرد و تسلط او بر تاریخ سینمای ایران و جهان را کم‌نظیر خواند.
جیرانی، تاریخ سینمای ایران
در ادامه مراسم، مهدی صباغ‌زاده، کارگردان سینما، با اشاره به سابقه همکاری طولانی خود با جیرانی، از نقش او در ورودش به سینمای حرفه‌ای قدردانی کرد. صباغ‌زاده گفت که در ساخت فیلم‌هایی همچون «سناتور»، «گمشده» و «تصویر آخر» از همکاری جیرانی بهره برده و در طول سال‌ها، اصول فیلمنامه‌نویسی را از او آموخته است. او همچنین برای این فیلمساز آرزوی سلامتی کرد و جیرانی را یکی از چهره‌های صاحب‌اطلاع در تاریخ سینمای ایران و جهان دانست.
حبیب اسماعیلی، تهیه‌کننده سینما، نیز با تأکید بر اینکه برگزاری چنین مراسمی برای جیرانی باید زودتر اتفاق می‌افتاد، به ویژگی‌های شخصیتی و حرفه‌ای او اشاره کرد. اسماعیلی معتقد بود جیرانی می‌توانست از نظر مالی موقعیت بسیار متفاوتی داشته باشد، اما همواره محتوا و کیفیت آثار برایش اهمیت بیشتری از مسائل اقتصادی داشته است.
او که تهیه‌کنندگی فیلم «قرمز» را به همراه غلامرضا موسوی برعهده داشت، درباره تجربه همکاری با جیرانی گفت: فیلم «صعود» اثر خوبی بود، اما ممیزی و تغییرات گسترده مانع از رسیدن آن به نتیجه مطلوب شد. پس از آن، ساخت «قرمز» در دستور کار قرار گرفت؛ فیلمی که به یکی از آثار ماندگار سینمای ایران تبدیل شد.
بیژن امکانیان، بازیگر سینما، دیگر سخنران این مراسم بود. او با یادآوری آشنایی دیرینه خود با جیرانی و همکاری‌های مشترکشان، از علاقه عمیق این کارگردان به سینما سخن گفت. امکانیان همچنین به توجه جیرانی به جزئیات در فیلمسازی اشاره کرد و ابراز امیدواری کرد که شرایط برای بازگشت دوباره او به عرصه کارگردانی فراهم شود.
شنیدن ناگفته‌های جیرانی
در بخش دیگری از این مراسم، از همراهی خانواده فریدون جیرانی در سال‌های فعالیت هنری او قدردانی شد. مارال جیرانی، دختر این فیلمساز، در برنامه حضور داشت و از همسر او، طوبی، نیز به پاس حمایت‌هایش یاد شد. احمد امینی، کارگردان و منتقد سینما، هم با مرور خاطرات آغاز فعالیت حرفه‌ای خود، به تجربه دستیاری در فیلم «دبیرستان» اشاره کرد.
همچنین محسن امیریوسفی با اشاره به جایگاه جیرانی در سینما و مطبوعات، ابراز امیدواری کرد روزی فرصتی برای شنیدن ناگفته‌های او درباره تاریخ و تحولات سینمای ایران فراهم شود. او معتقد بود نگاه پیشرو جیرانی به سینما، به‌ویژه در زمینه بازنمایی مسائل زنان، آن‌طور که شایسته است مورد بررسی قرار نگرفته است.
غلامرضا موسوی، تهیه‌کننده سینما، نیز در سخنان خود به چگونگی شکل‌گیری فیلم «قرمز» پرداخت و فضای سیاسی و فرهنگی آن دوران را یادآوری کرد. به گفته او، پس از پایان دولت اکبرهاشمی رفسنجانی و با توجه به شرایط حاکم بر وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، ساخت فیلم با محدودیت‌هایی همراه بود و گروه تصور می‌کردند تنها فیلم کودک می‌تواند از موانع و ممیزی‌ها عبور کند.
موسوی توضیح داد که پس از پیروزی محمد خاتمی در انتخابات ریاست‌جمهوری، شرایط تازه‌ای پیش روی سینماگران قرار گرفت. در همین زمان، جیرانی پیشنهاد ساخت فیلمی متفاوت را مطرح کرد و نگارش فیلمنامه «قرمز» آغاز شد.
فریدون جیرانی در بخش پایانی مراسم، با حضور در جایگاه، از همکاران، برگزارکنندگان برنامه، موزه سینما و فیلمخانه ملی ایران تشکر کرد. او با لحنی صمیمانه و اشاره به گذر زمان گفت که بسیاری از خاطرات گذشته را به یاد نمی‌آورد و اکنون اصغر نعیمی را نیز می‌توان از دایره‌المعارف‌های سینمای ایران دانست.
این کارگردان سپس درباره شکل‌گیری فیلم «قرمز» توضیح داد: «وقتی اصلاحات پیروز شد، تصمیم به ساخت این فیلم گرفتم.» او با اشاره به تأثیرپذیری از فیلمی که پیش‌تر دیده بود، گفت تصویری از خشونت در ذهنش باقی مانده بود و تصمیم گرفت آن خشونت را وارد سینما کند؛ ایده‌ای که در نهایت به ساخت فیلم «قرمز» انجامید.
شما چه نظری دارید؟